درکشورهاي پيشرفته سالهاست که مسائل مربوط به دوام مصالح، سرعت اجرا، کاهش پرت مصالح، جلوگيري از اتلاف انرژي و مقاوم بودن ساختمانها در برابر سوانح طبيعي مورد توجه و تحقيق دائم قرار گرفته که منجر به نوآوريها و تکنيکهاي مدرن در زمينه صنعت ساختمان شده است.از جديدترين سيستمهاي فوق الذکر، استفاده از ترکيب بتن آرمه به عنوان عضو باربر و پانلهاي پلي استايرن (EPS) به عنوان قالب بتن و عايق حرارتي است که با نام سيستمهاي بتني (ICF) Reinforced Insulating Concrete Formwork معروف شدهاند.
سيستمSuper panel که توسط اين شرکت توليد و به بازار عرضه خواهد شد از جديدترين و کاملترين نوع سيستمهاي فوق الذکر است که کمبودها و اشکالات روشهاي قديميتر در آن برطرف شده است. اين سيستم توسط کمپاني PLASTEDIL سوئيس ابداع و توليد آن در ايران تحت ليسانس شرکت مذکور انجام خواهد شد.
از اين روش تا کنون در بسياري از کشورهاي دنيا از جمله آلمان، ايتاليا، ترکيه، کانادا، آمريکا، امارات متحده، بحرين ، عربستان سعودي، روسيه ، ايرلند استفاده شده است.
اساس اين سيستم همانطور که قبلاً اشاره شد استفاده از سازه بتنآرمه باربر در سقف و ديوار ساختمان و پارتيشنهاي پلي استايرن مسلح سبک، در تيغههاي غير باربر است. ديوارها در داخل قالبي از پانلهاي مسلح پلي استايرن بتنريزي مي شوند و قالب سقفها نيز از پلي استايرن مسلح به صورت مجوف و شبيه به سقفهاي اسپايرول بتني ساخته ميشوند. به عبارت ديگر ساختمان در دو لايه از پلي استايرن پيچيده ميشود که از لحاظ عايق بندي بيشترين بازدهي را دارد. کل قطعات ديواري و سقفي و پارتيشن پلي استايرن مسلح در کارخانه آماده و جهت نصب به محل اجرا حمل ميشود.
عناصر سيستم شامل موارد زير است:
پانل سقفيُ دیوار باربرُ دیوارپارتیشن
مزاياي عمده سيستم سوپرپانل عبارتند از:
- سرعت نصب
- صرفه جويي در مصرف انرژي
- افزايش دوام و محافظت سازه ساختمان در برابر محيط
- استحکام و قدرت باربري
- قابليت عبور لوله هاي تاسيساتي
- کاهش مصرف مصالح نازک کاري
- قابليت نصب تخته گچي کناف
- کاهش وزن ساختمان
- کاهش پرت مصالح
- عدم محدوديت در طراحي معماري
- عايق صدا
- صرفه جويي در هزينه حمل
- برگشت سريعتر سرمايه ساخت
تحليل و بررسي اين سيستمها :
- عملکردهاي معماري
- پايداري سازه اي
- نحوه مواجهه موضوع با بحث اتلاف انرژي
- تأسيسات و اجزاي مکانيکي ساختمان
- پايدار بودن
- قابليت بازيافت
- مسائل اجرايي و اقتصادي طرح ها
پرسشهاي مطرح شده
1- در اين سيستم مي توان طبقات مختلف و پلان هاي معماري متنوع داشت؟
" اين سيستم کارايي خيلي زيادي در پلان هاي مختلف دارد و ميتوان آن را به صورت تلفيقي با ساير سيستمهاي سازهاي استفاده کرد. بهترين طرح براي سيستم سوپر پانل، اين است که در طبقات تکرار طراحي داشته باشيم."
2- ضريب رفتار در اين سيستم به چه صورت است؟
" در مورد ضريب رفتار چيزي که در اين سيستم به آن رجوع مي کنيم آيين نامه 2800 ، بند اول، سيستم هاي ديوار بتن آرمه است. در استفاده از اين سيستم در سازه باربر به صورت ديوار برشي و المان باربر قائم طبق آيين نامه تا 50 متر و 15 طبقه محدود هستيم. در مورد سقف هم در رده بندي ديگري از اين آيين نامه مراجعه مي کنيم. در 15 طبقه سيستم شامل ضرايب سختي 6و7و8 مي شود."
3- آيا سيستم از نظر نظام مهندسي و شهرداري داراي مجوز است؟
" در حال حاضر اين سيستم براي صدور تأييديه توسط سازمان تحقيقات و مسکن در حال بررسي است. مجوزهاي کنوني مجوزهاي موردي است مثلاً مجوزي که قرار است سازمان ملي زمين و مسکن براي يک مجموعه بلوک از زمين هاي واگذاري طرح استيجاري دولت صادر کند. "
4- هزينه هر مترمربع ساخت چه مقدار است؟
" هزينه هر مترمربع بستگي به نحوه طراحي دارد. در صورتي که طراحي مطابق با فرم سازهاي ساختمان باشد، هزينه سفت کاري در حد ساختمان هاي سنتي در مي آيد. در نازک کاري با توجه به ويژگي هاي خاص اين سيستم هزينه هاي عمومي کاهش مي يابد. (عدم وجود پرت مصالح ساختماني و عايق بودن از نظر حرارتي) هزينه کار تمام شده چيزي حدود 300 تا 350 هزار تومان در مترمربع است که
بستگي به طرح معماري دارد. "
5- اجرا را خود سوپر پانل انجام مي دهد يا خريدار؟
" هر قالب بندي با يک بار مشاهده سيستم مي تواند آن را اجرا کند يا آموزش دو سه ساعته ببيند و براي او گواهينامه صادر گردد. خود سوپر پانل هم با توجه به سابقه ساختمان سازي حاضر است يا به صورت نمونه و يا کل پروژه در صورت امکان اين کار را انجام دهد. "
6- نمونه اجرا شده در تهران وجود دارد يا خير؟
ساختمان هايي در قزوين و قشم و گنبد در حال اجرا است که با توجه به جديد بودن سيستم، بيشتر جنبه آزمايشي و نمايشي دارد.
7- حداکثر طول قطعات سقف بدون ستون در چه اندازه اي قابل اجرا است؟
طول قطعات سقف معادل طول قطعات بتني متعارف بتني است. با توجه به کم بودن بار ساختمان به خاطر پارتيشن ها و مصالح سبک و قابل تنظيم بودن ارتفاع تيرچه ها دهانه ها خيلي محدوديت ندارند و 7،8،9 متر قابل اجرا هستند.
8- حفظ ارزش هاي پايدار معماري يا به عبارتي توجيه معماري سيستم به چه صورت است؟
از نظر طراحي اين سيستم داراي هيچ محدوديتي نيست. در ضمن همه چيز قابل اتصال به اين سيستم از داخل يا خارج بنا هست. بهتر است دانشجويان و اساتيد محترم با اين سيستم آشنايي پيدا بکنند و رسانهها هم ميتوانند در جهت آشنايي بيشتر مردم با اين سيستم کمک کنند. اين سيتم هيچ محدوديتي به صورت سنتي يا صنعتي ندارد و اين بستگي به قدرت طراح دارد.
9- دماي بتن ريزي و تعداد طبقات در اين سيستم به چه صورت است؟
حداقل گرماي مخلوط بتن بالاي 4-5 درجه است. در صورتي که در دماي زير صفر بتن ريزي انجام شود، عمليات سخت شدن بتن با همان حرارت ناشي از گيرش اوليه ادامه مي يابد. در مورد بتن ريزي در هواي گرم، قالب پلي استايرن اجازه خروج آب بتن را به صورت تبخير از مخلوط بتن نمي دهد و اين رطوبت تا سخت شدن کامل بتن باقي مي ماند.
10- در مورد چرخه سبز و قابليت بازيافت سيستم به چه صورت عمل مي کند؟
سازه اصلي سيستم جداي از يک سيستم بتن آرمه نيست، تمام ملاحظاتي که بايد در سيستم بتن آرمه رعايت شود در اين جا نيز وجود دارد. مصالحي که به عنوان قالب استفاده مي شوند کاملاً قابليت بازيافت دارند. از جمله پلي استايرن و مصرف مجدد آن و ورق هاي گالوانيزه که به عنوان ضايعات آهن امکان استفاده مجدد دارد.
11- در مورد نصب وسايل خانه مانند تابلو چه کار بايد کرد؟
چيز هاي سبک مانند تابلو روي همان رويه 5/1 سانتيمتري ( گچ برگ يا ملات) نصب مي شوند و مشکلي ندارد. عناصر سنگين تر مانند کابينت آشپزخانه در سيستم پارتيشن چون در هر 30 سانتيمتر يک استاد داريم، مي توان محل پيچ کردن را روي استادها انجام داد.
12- ظرفيت توليد سيستم در طول يک سال چه مقدار است؟
کارخانه يک ميليون متر مربع سطح در سال توليد مي کند. و طبق الگوي مصرف حدود 4000 تا 4500 واحد مسکوني مي شود.
13-آيا فوم قالب گيري بعد از عمليات خواهد ماند؟
اين فوم ها بعد از بتن ريزي باقي مي مانند. فوم ها هنگام بتن ريزي کار قالب را انجام مي دهند و بعد از آن کار عايق را مي کنند.
14- عکس العمل سيستم در برابر آتش به چه صورت است؟
چيزي که در اين محصولات رعايت مي شود اين است که در اثر رسيدن شعله به هر نقطه از جسم عمل انتشار شعله از طريق سوختن خود جسم ادامه پيدا نمي کند. اگر ما شعله اي را به اين قطعات نزديک کنيم در همان نقطه مشتعل مي شود، ذوب مي شود و اگر شعله را عقب ببريم تمام مي شود و بقيه پلي استايرن دچار حريق نمي شود و شعله ادامه پيدا نمي کند. طبق آيين نامه بايد حداقل يک پوشش محافظ روي اينها باشد تا زماني که ساکنين در صورت خاموش نشدن آتش فرصت کافي براي تخليه ساختمان را داشته باشند. در استانداردهاي آتش نشاني اين ها به صورت يک عدد f و يک عددي که بعد از آن به صورت دقيقه بيانگر زمان آن است مطرح مي شوند. 60f، 90f، 120f که به تعداد طبقات ساختمان، اهميت بنا و زمان تخليه بر مي گردد. در اين سيستم ها حدود 5/1 سانتيمتر پوشش هاي معدني وجود دارد و براي آن مقاومت 120f را حاصل مي کند.
گازي که بر اثر سوختن متصاعد مي شود، گاز کشنده به مفهوم سيانور نيست. گاز2co و هايت گازco . ولي چون از نظر جرم، جرم يک متر مکعب قالب سازه 20-25 کيلو گرم است مقدار گاز هم آنچنان زياد نيست که فرد را در ساختمان محبوس کند و يا آن را وادار به فرار کند.
15- آيا اين سيستم قابليت استفاده در ساختمان هاي اسکلت فلزي را دارد؟
مي توان آن را به صورت ديوار برشي در بين ستون ها و يا المان هاي سقفي و براي پوشش کف ها استفاده کرد. پارتيشن ها را مي توان با تمهيداتي در روي نماي ساختمان ها استفاده کرد، که هم مسئله عايق صدا و هم عايق حرارت و اتصال به عناصر نما را جوابگو باشد.
16- قابليت هاي سيستم در سطوح منحني به چه صورت است؟
المان هاي ديوار باربر قابليت ايجاد در مدول هاي کمتر از 20/1 را دارد وسطوح منحني در حد قوس دور پله شدني است.
17- آيا شرايط بتن مورد استفاده ويژه است؟
با توجه به اين که پوشش دور آرماتور در حدود 5/2 سانتيمتر است توصيه مي شود اندازه دانه درشت زير 20 ميليمتر و حدود 16 در حد شن هاي نخودي باشد. در ضمن در بتن استفاده از روان کننده توصيه مي شود. با ايجاد اين تدابير از پر شدن قالب توسط بتن اطمينان حاصل مي کنيم.
18- ويبره کردن بتن در اين روش به چه صورت است؟
ويبرۀ بدنه شدني است. به شرطي که لوله اي دور قالب بگردانيم که با ايجاد ويبره حرکت به طول 4-5 متر منتقل شود. ويبره به صورت موضعي هم با توجه به اينکه فضايي حدود 15-16 سانتيمتر در وسط داريم، شدني است. البته استفاده از بتن روان و بتن خودتراز شونده که مقاومت هاي سازه اي هم مي دهد مناسب ترين راه ها است.
19- گردش ماشين در پارکينگ اجرا شده با اين سيستم به چه صورت است؟
با توجه به اين که در سقف قابليت اجراي تير موجود است، مي توان طراحي پلان را طوري انجام داد که حجره هاي پارکينگ در جهت طولي ديوار باشد و دهانه لازم را براي گردش ماشين فراهم کرد. در صورتي که اين راه ها جواب نداد مي توان در چند نقطه از ستون استفاده کرد.
20- وزن تمام شده ساختمان چه مقدار است؟
وزن بار مرده طبقات بين 450-475 کيلوگرم بر سانتيمترمربع است. با توجه به اين که سيستم قابليت عبور لوله ها را از داخل سقف دارد، احتياج به بردن لوله ها در کف و پوشاندن آن با پوکه نيست. عدد گفته شده بدون پوکه ريزي به علاوه وزن خود سازه و ديوارها، باري است که به فونداسيون وارد مي شود. ضخامت ديوار در ساختمان هاي 4-5 طبقه 15 يا بسته به طرح معماري 20 سانتيمتر است و در بقيه طبق آيين نامه ايران 15 سانتيمتر مي باشد و تعداد طبقات 4-5 طبقه مناسب ترين تعداد است.
21- پلي استايرن در حرارت بالا ذوب مي شود. اين براي ديوار مانعي ندارد چون شره نمي کند ولي براي سقف چون سقف در اثر حرارت ترک مي خورد اين مواد مذاب پايين ميريزند و خطرناک مي شود، در اين سيستم چه تدابيري انديشيده شده است؟
پلي استايرن در دماي 110 درجه ذوب مي شود. ريزش پلي استايرن ذوب شده وقتي اتفاق مي افتد که لايه معدني رويه آن از بين رفته باشد و تا آن زمان ساکنين ساختمان از آن جا خارج شده اند و حدود 100 دقيقه گچ از ريزش پلي استايرن جلوگيري مي کند.
منابع :
دومين نشست از سلسله سخنراني هاي فناوري هاي نوين ساختمان در تاريخ 1/11/1386
مهندس کرملو ؛ مهندس قرائتی
http://www.donya-e-eqtesad.com/
http://www.ettelaat.com/new/
صفحه نخـــــست
نويسنده : علی رضایی جعفری
